piątek, 9 października 2026

Bryza/Skytruck – ostatni samolot z Mielca

W seriach wydawniczych typu tomik/zeszyt+ Wydawnictwo CB działa bardzo aktywnie. Oprócz kontynuacji kultowej Seri Typy Broni i Uzbrojenia, zasobna w tematy lotnicze jest seria Technika wojskowa XXI wieku. W trzeciej serii Broń i wyposażenie Wojska Polskiego na tomik lotniczy czekaliśmy długo, aż do numeru 21. Jego to bohaterem został samolot Antonow An-28 i jego wersje rozwojowe. Samolot produkowany w Polsce, w Mielcu, gdzie opracowano także jego zwesternizowane wersje Skytruck. Nasze siły zbrojne są też użytkownikiem największej liczby maszyn tego typu w najliczniejszej palecie wersji i wariantów, często w kilku lub wręcz jednym egzemplarzu. Nic więc dziwnego, że ten sympatyczny samolot trafił na łamy serii. Do tej o broni XXI wieku na pewno by nie pasował. Wspominam o tym, gdyż układ, zawartość i objętość tomików obu serii jest analogiczna. Czy to dobrze? Chyba tak, gdyż można się łatwo przyzwyczaić, co w wypadku dobrych publikacji nie jest rzeczą złą. W środku znajdziemy klasyczny układ: genezę samolotu, jego rozwój i dopracowanie oraz produkcję w Polsce. Na tym etapie pojawia się pierwszy duży użytkownik, czyli Aerofłot. Autorzy wyjaśniają dlaczego i w jakim zakresie samolocik Antonowa konkurował z dobrze zadomowionym w ZSRR czeskim Turboletem i dlaczego z nim przegrał. Tu na scenie pojawia się wojsko polskie, które podobnie jak w przypadku Sokoła przyjmuje na swoje wyposażenie nowoczesny – jak na tamte czasy – statek powietrzny, niejako przy okazji rzucając koło ratunkowe producentowi, który w okresie transformacji ustrojowej zmaga się z poważnymi problemami wszelakiego rodzaju. Efektem owocnej współpracy jest powstanie kilku wersji specjalistycznych, z których najbardziej zaawansowane są te przeznaczone dla Marynarki Wojennej. Szansą dla Mieleckiego zakładu był eksport w stronę przeciwną niż Wielki Brat, do czego potrzebne były zachodnie silniki i wyposażenie. Tak powstał Skytruck, który odniósł raczej skromny sukces eksportowy. Na niewielką liczbę samolotów tej wersji trafiły też biało-czerwone szachownice. Od wielości wariantów Bryz/Skytrucków może zakręcić się w głowie. Lekarstwem na to jest przejrzyste i logiczne opisanie zagadnienia w tomiku. Dobrym tego uzupełnieniem są liczne barwne zdjęcia i plansze, także maszyn w barwach użytkowników zagranicznych. Całości dopełnia tabelaryczne zestawienie wyprodukowanych samolotów M28. Trochę szkoda, że podobnej tabeli nie zamieszczono dla wcześniejszych An-28. Co prawda ich losy można dość dokładnie prześledzić w tekście, wymaga to jednak więcej zachodu i uwagi. I to jest chyba jedyne zastrzeżenie, jakie mam do tej publikacji.

Samolot wielozadaniowy PZL M28 Bryza/Skytruck
Broń i wyposażenie Wojska Polskiego, t. 21
Fiszer Michał, Gruszczyński Jerzy
Agencja wydawnicza CB
2026
78 stron w miękkiej oprawie
Liczne zdjęcia, rzuty oraz barwne sylwetki boczne

Powiązane wpisy:


Brak komentarzy:

Prześlij komentarz